Login

De Gebroken Kolom

Verzamelpunt voor bouwstukken

Sylvester Bouwstuk

 

Frans Schiereck
redenaar loge de Veluwe, nr. 72
2015

 

Bouwstuk Sylvester

Waarde gasten en bbr:., maar ik begroet jullie liever met de woorden lieve mensen, of voor wie dat te close, te nabij vindt beste mensen. Of gewoon: dag allemaal.

De voorzittend Meester heeft mij al toegesproken, ik ben de redenaar van de loge. De redenaar wordt ook wel het geweten genoemd. Dus kortom: dat geweten spreekt nu tot jullie. Ik richt mij nu tot jullie als vrijmetselaar en een flink gedeelte van de hier aanwezigen weten globaal wat vrijmetselarij inhoudt. Ik heb daarom een onderwerp gekozen dat voor niet-vrijmetselaars begrijpelijk zal klinken en tegelijk voor mijn broeder-vrijmetselaars toch niet gevoeld wordt als vloeken in de tempel, want vloeken is niet fraai voor een geweten dat spreekt.

Wat is het onderwerp

..... wat houdt vrijmetselaars van de straat: het zelf. Daarom dus ...het onderwerp is ZELF. Wij hebben in de ruimte waar wij bijeenkwamen voordat wij de tempel ingingen aan de muur de schildering gezien waarop staat Ken uzelf. Nou zelf moet dus wel iets vrijmetselaar-achtigs zijn. Bovendien is het onderwerp, dat zelf, het kennen ervan, het werken eraan .... van alle tijden. Ovidius, een oude Romeinse dichter, schreef al in zijn Metamorfosen over een man, een jonge man, Narcissus, die zeer gebiologeerd werd door zijn zelfbeeld. Dat verhaal moet overdrachtelijk, moet ruimer gelezen en begrepen worden. Hij verloor zich in het kennen van zichzelf. Da's lang geleden opgeschreven. Echter ook nu in Apeldoorn is het ZELF actueel. Vraag het maar eens aan een schoonheidsspecialiste. Ja, ook zij werkt aan het zelf. Da's haar business. Haar klanten kennen zichzelf, laten aan zichzelf werken, alleen aan de buitenkant, maar toch .... een activiteit van het ZELF kennen en er wat aan doen.

Het onderwerp heb ik in vier delen opgedeeld

  1. zelf en de selfies

  2. zelf in business

  3. zelf en het sociale

  4. zelf en vrijmetselaars

Zelf en de selfies

Dit is de tijd van de selfies. Jezelf fotograferen waar ook ter wereld en met wie ook erbij.

Selfie, ik wil mijzelf tonen aan anderen. Eeuwenoud. Ooit een zelfportret van een schilder gezien? Vast wel! Je ziet Rembrandt als jonge man, op wat latere leeftijd, en vervolgens als oude man. Je ziet Jan Steen als vrolijke losbol. Ja, zij maakten selfies, en als je goed kijkt, als je nauwkeurig hun blik analyseert ... dan leer je deze mens kennen. Zij schilderden zichzelf, ik denk niet alleen uit pronkzucht, maar ook of vooral omdat zij zich wilden laten kennen door hun tijdgenoten, maar ook door latere generaties. En wat als je nu geen schilder bent en de vaardigheid of het talent volledig mist om een geschilderd zelfportret van jezelf te maken, nou dan maak je toch een selfie van jezelf voor een schilderij. Zoals ik zag in het Mauritshuis waar Chinese vrouwen in een toeristisch gezelschap met een gids ... zichzelf fotografeerden voor het meisje met de parel van Vermeer. Met zo'n plaatje kan je thuis komen, zelfs of juist in Beijin.

ZELF is van alle tijden en van alle culturen, ...... hoewel ik ben minder zeker of er geen mystieke oosterse genootschappen zijn waar ZELF als focus vervangen is door het besef dat ZELF slechts een deel is van de groep waartoe je hoort en dat teveel aandacht voor het ZELF schadelijk kan zijn voor je groep en het groepsgevoel in algemene zin. Dit vond ik te lastig en ik ben daarom terug bij onze westerse beschaving van nu! Laten wij ook die schilders uit de gouden eeuw achter ons laten.

Zelf in business

Op iedere business-school, in iedere management-training, bij iedere sollicitatie-cursus speelt hetzelfde begrip, ZELF. Als je jezelf niet kent, dan ben je gehandicapt in de wereld van arbeid en geld, van carrière en roem. Toen ik (dat was rond 1980) enige jaren werkte in Californië (in Silicon Valley) als ex-pat voor een multinational, werd ik ondergedompeld in de wereld van ZELF, van het weten waar jezelf goed in bent maar ook op welke aspecten je minder scoort dan je concurrenten. Concurrenten, want iedereen in dat high-tech gebied is bezig zo snel mogelijk op basis van eigen unieke ideeën een bloeiende business op te bouwen en daarmee heel snel rijk te worden. Meer nog dan wat toen in Nederland normaal was, waar het met succes voltooid hebben van een opleiding zwaar telde voor kansen in de business-wereld, telt daar in Silicon Valley als extra hoe je jezelf verkoopt. En dat lukt beter als je jezelf kent. Ik had toen nog geen weet van vrijmetselarij maar deze houding van weten wie en wat je bent heeft een aantal raakvlakken met de vrijmetselarij

Zelf en het sociale

Mensen zijn door en door sociaal, zoals de socioloog Johan Goudsblom het bondig stelt. En voor het ZELF dat als het meest eigen en individueel wordt beleefd is het sociale van eminent belang. Wij zien onszelf als autonoom, als individu die zijn eigen netwerk creëert,zijn eigen business-plan maakt, zo van waar ga ik werken, welke relaties ga ik aan, welke keuzes maak ik in majeure levenszaken. Denk aan: zoek ik een partner, streef ik naar het stichten van een gezin, of zoek ik juist de eenzaamheid en neem ik naar behoefte contact op met anderen. Dat ZELF van een ieder van ons heeft twee aspecten, die door sociologen benoemd worden met true self en false self. De true self is wat je bent zonder de invloed van anderen. Let wel het wordt true self genoemd, je echte self dus. True self is een wat academische constructie want die anderen, je medemensen, kan je niet lange tijd wegdenken. Maar er zijn kortstondige periodes waarin je uitsluitend jezelf als focus in de gedachten en wensen hebt. Dat andere self, de false self, is hoe jouw ZELF zich gedraagt, zich verhoudt tot de buitenwereld. True self en false self zijn dus jezelf zonder de omgeving en jezelf in relatie met die anderen. Wat doen die anderen, welke invloed hebben die op dat ZELF? Zij geven signalen aan jou, goedkeurende, signalen met gefronste wenkbrauwen voor zorg of afkeuring, die je kan gebruiken bij het vormen of het corrigeren van het ZELF. Het lijkt een beetje op die opmerking die ik maakte over mystieke oosterse gezelschappen, waar het accent op true false anders kan liggen dan wat wij gewend zijn. Dit klinkt heel sociologisch, immers het is de mens in zijn sociale omgeving. Ik neem nu de positie in dat er geen zelfkennis mogelijk is zonder je omgeving, zonder de anderen. Je treedt op in het theater van de wereld en je medemensen zien jou. Zij zijn jouw publiek. Het "ZELF" is dat wat is "in the eye of the beholder".

Nu het tegengestelde, het omgekeerde. Stel nou eens dat je sociale omgeving geen enkele waarde meer heeft voor je, .... je bent tot het extreme geïndividualiseerd. Dan geldt voor jou wat een grote Amerikaanse krant schreef bij de jaarlijkse keuze van "The person of the year". The person of the year is YOU!!


Zelf en vrijmetselaars

Daarom komen vrijmetselaars bijeen. Wij hebben voor zelfkennis de ander nodig, daar in de loge worden echte, worden waardevolle selfies gemaakt. En betekent het dat ergens anders geen waardevolle zelfkennis opgedaan kan worden? ..... Nee, natuurlijk niet. Maar, net als bij je auto, onderhoud is van groot belang. Onderhoud van je zelfkennis, van wat ben je, wat drijft je, dat onderhoud wordt hier gedaan, wordt hier uitgevoerd in een omgeving die je kan vertrouwen. Ook in 2016.

Ik sluit dan ook af met woorden van Václav Havel, ooit president van Tsjechië , over zelfkennis

"Als ik niet weet wie ik ben, wie ik wil zijn, wat ik wil bereiken, waar ik begin en waar ik eindig, dan zijn mijn betrekkingen met de mensen om mij heen en met de rest van de wereld onvermijdelijk gespannen, vol argwaan en belast door een minderwaardig-heidscomplex dat misschien wel schuilgaat achter gezwollen bravoure".

Beste mensen, dat waren mijn woorden en ik meld mij nu af met de volgende strofe:

Achtbare meester, ik hoop dat ik aan uw opdracht heb voldaan.

 


Voor het onderhoud van deze website zijn wij afhankelijk van donaties. Klik hier voor meer informatie