Login

De Gebroken Kolom

Verzamelpunt voor bouwstukken

Hoe in ons geweten een oordeel vormen.

St Jans Bouwstuk 2014

Loge L'Union Frederic

Den Haag

Auteur: RS

 

Waarde broeders,

Vanavond zal ik met u de vraag trachten te beantwoorden hoe u in uw geweten een oordeel kunt vormen over onze individuele arbeid en onze gezamenlijke arbeid. Maar wat is een geweten?

Van Dale geeft ons een aantal definities van geweten:

1. het geweten is het innerlijk besef van goed en kwaad.

2. de voltooid verleden tijd van het woord weten. Dit betekent dat we bekend zijn met, kennis hebben van, op de hoogte zijn van.

3. in staat zijn (tot iets)

4. de gevolgen ondervinden van

Ik zie het geweten als ons hogere zelf dat zich uitspreekt over onze gedachten, onze woorden en onze daden. Het is dus het hogere besef van goed en kwaad binnen in ons. Om te luisteren naar ons geweten moeten we dus naar binnen in onszelf en… luisteren. We moeten luisteren in stilte om de stem van ons hogere zelf te horen spreken.

Maar, hoeveel zin heeft het eigenlijk om een oordeel te vormen? We kunnen oordelen om te leren, om te groeien, om tot de conclusie te komen dat we zaken anders willen. Nee, sterker nog, laten we niet oordelen, maar laten we dat veranderen wat ons niet zint. Neem het juiste werktuig op en ga aan het werk.

In de Hart Soetra lezen we:

De Bodhisattva Avalokita,

Zich bewegende in de diepe stroom van de Bevrijdende Wijsheid,

Scheen licht op de vijf skandha's

En zag in dat ze leeg zijn.

Deze doorgronding verloste hem van al het lijden.

 

Luister Shariputra:

vorm is leegte en leegte is vorm.

Vorm is niet anders dan leegte, leegte is niet anders dan vorm.

Zo is het ook met gevoelens, waarnemingen, mentale vormingen en bewustzijn.

 

Luister Shariputra:

alle verschijnselen zijn van nature leeg.

Zij ontstaan noch vergaan,

zijn rein noch onrein en

nemen toe noch af.

Daarom is er in leegte geen vorm, geen gevoel,

geen waarneming, geen mentale vorming en geen bewustzijn.

Geen oog, oor, neus, tong, lichaam noch geest.

Geen vorm, klank, geur, smaak, tast, noch object van de geest.

Geen werelden van elementen (van ogen tot geestbewustzijn),

geen onderling afhankelijke oorsprongen en geen einde daarvan

(van onwetendheid tot dood en verval).

Geen lijden, geen oorzaak van lijden,

Geen einde aan lijden en geen pad.

Geen wijsheid en niets te verwezenlijken.

 

Omdat er niets te verwezenlijken is,

Ondervinden de Bodhisatva's, verankerd in de Bevrijdende Wijsheid,

geen belemmeringen in hun geest.

Vrij van belemmeringen, kennen zij geen angst,

bevrijden zich voorgoed van alle illusies en realiseren volmaakt Nirwana.

Dankzij deze Bevrijdende Wijsheid

Ervaren de Boeddha's van verleden, heden en de toekomst

de hoogste, ware en volmaakte verlichting.

 

Daarom is de Bevrijdende wijsheid,

de ultieme mantra, de ongeëvenaarde mantra,

de onomstotelijke waarheid

die al het leed vernietigt.

Laten we haar verkondigen:

Gate, Gate, Paragate, Parasamgate, Bodhi Svaha

Gegaan, gegaan, voorbijgegaan, totaal voorbijgegaan, ontwaak, heil!

 

De Hart Soetra lezende, bestuderende en contemplerende kwam ik tot het volgende inzicht: het maakt niet uit welk antwoord wij op de vraag vinden hoe wij in ons geweten een oordeel kunnen vormen over onze gezamenlijke en onze individuele arbeid. Alles is immers van voorbijgaande aard. Het gaat voorbij, alles gaat voorbij, dit moment is al voorbij, alles is van vergankelijke aard. Het is zinloos om ergens iets van te vinden, het gaat voorbij. Het is zinloos om iets te ‘labellen’ of te benoemen of iets te noemen. Het gaat voorbij. Het ergens iets van vinden belemmert juist onze verlichting.

In les 1 t/m 4 van het werkboek van een Cursus in Wonderen staat achtereenvolgens:

1. Niets wat ik zie betekent iets

2. Ik heb wat ik zie alle betekenis gegeven die het voor mij heeft

3. Ik begrijp niets van wat ik zie

4. Deze gedachten hebben geen enkele betekenis

Leegte is vorm en vorm is leegte: door te beseffen dat alles van voorbijgaande aard is, door de dingen te zien zoals ze zijn, zonder historie, zonder te labellen, zonder te noemen, in leegte te observeren zien we de ware aard, de ware vorm. Vorm komt vanuit leegte.

De kernvraag binnen mijn bouwstuk van vanavond moet ons helpen om onze verlichting naderbij te brengen en het beantwoorden van de vraag belemmert het.

In Logion 42 uit het Thomas Evangelie vinden we; Jezus zei: Kom tot zijn terwijl je voorbij gaat. Deze tekst wordt ook wel eens vertaald als: Jezus zei: Wordt voorbijgangers.

In deze uitspraak ligt een totaalbeschrijving van de tocht die wij ondernemen. Er is het eeuwige (het zijn) en er is het voorbijgaande (het voorbijgaan). Voorbijgaan kan uitgelegd worden als ‘ergens aan voorbijgaan’ of passeren.

Een grens passeren. En aan de andere kant kan voorbijgaan uitgelegd worden als ‘het voorbijgaan’, ‘vergankelijkheid’. In één woord ligt het vergankelijke van de dingen waar je mee bezig bent besloten en ook je eigen vergankelijkheid.

De tekst zou dus uitgelegd kunnen worden als: laat alles los waar je (of jouw ego?) aan hecht: bezit, eer, macht, aanzien, kennis, herinneringen etc. En tegelijk jouw ego: dat wat alles zo koestert.

Betekent voorbijganger zijn dan dat we toeschouwer moeten zijn? Moeten we niet betrokken zijn? Een voorbijganger kan wel degelijk deelnemen. Maar een voorbijganger gaat na deelname weer verder. Hij blijft niet hangen, hij hecht niet aan hetgeen waaraan hij deelneemt. Hij kijkt niet vooruit naar nieuwe gebeurtenissen die nog komen gaan, hij kijkt niet terug naar de dingen waaraan hij eerder heeft deelgenomen. De voorbijganger leeft in het nu. Hij geeft zich in dit moment. In de oorspronkelijke Grieks Koptische tekst van het Thomasevangelie treffen we het woord ‘parage’, het zelfde woord dat gebruikt is in de mantra uit de Hart Soetra: Gate gate paragate parasamgate bodhi svaha

Gegaan, gegaan, voorbijgegaan, totaal voorbijgegaan, ontwaak, heil!

Alles in ons leven is van voorbijgaande aard.

Wat kunnen we hieruit leren?

Leegte is vorm en vorm is leegte: door te beseffen dat alles van voorbijgaande aard is, door de dingen te zien zoals ze zijn, zonder historie, zonder te labellen, zonder te noemen, in leegte te observeren zien we de ware aard, de ware vorm. Vorm komt vanuit leegte.

Wanneer we de voorbijgaande aard der dingen in ogenschouw nemen komen we er niet onderuit om onze eigen sterfelijkheid onder ogen te zien. De dood is immers een onderdeel van het leven.

In het Derde boek in de serie van Een Ongewoon gesprek met God geeft God uitleg over de dood aan de auteur die toegeeft nog niet veel van de dood te begrijpen.

Toch zul je op hetzelfde moment dat je naar enig deel van je leven kijkt, ook de dood moeten contempleren, anders zie je het leven niet helemaal, anders ken je er maar de helft van.

Ieder moment eindigt op hetzelfde moment als het begint. Als je dat niet doorziet, zie je ook niet hoe volmaakt het is en zul je het gewoon een moment vinden.

Elke interactie begint te eindigen op hetzelfde moment als zij begint te beginnen. Pas wanneer je dit goed doordacht en diep begrepen hebt, is de volle schat van ieder moment – en van het hele leven – toegankelijk voor jou.

Het leven kan zich niet aan je openbaren zolang je de dood niet begrijpt. Je moet hem niet alleen begrijpen. Je moet ervan houden, net zoals je van het leven houdt.

De tijd die je met een ander doorbrengt, wordt glorieus als je zou denken dat het de laatste keer was met die persoon. Je ervaring van ieder moment zou onmetelijk worden verbeterd wanneer je zou denken dat het het laatste moment in zijn soort was. Je weigering je eigen dood te beschouwen leidt tot een weigering je eigen leven te beschouwen. Je ziet het niet als wat het is. Je mist het moment en alles wat het je brengt. Je kijkt er overheen in plaats van dat je het doorziet. Als je iets intensief bekijkt, doorzie je het. Iets intensief beschouwen betekent iets doorzien. Dan houdt de illusie op te bestaan. Dan zie je het als wat het werkelijk is. Pas dan kun je er werkelijk van genieten. Dan kun je zelfs van de illusie genieten. Want je weet dat het een illusie is, en dat is de helft van het genot. Het is het feit dat je denkt dat het echt is, dat maakt dat je er pijn aan overhoudt.

Niets waarvan jij begrijpt dat het onecht is, kan pijn geven. Laat me dat herhalen: Niets waarvan jij begrijpt dat het onecht is, kan pijn geven.[…] De dood is nooit een einde, maar altijd een begin. Bij de dood gaat er een deur open, niet dicht.

Wanneer je begrijpt dat het leven eeuwig duurt, begrijp je dat de dood een illusie is, waardoor je sterk op je lichaam gericht kunt zijn en die je dus helpt geloven dat je jouw lichaam bent. Toch ben je jouw lichaam niet, en de ondergang van je lichaam maakt niets uit. De dood leert je wat het echte leven is. En het leven leert je dat niet de dood, maar de vergankelijkheid onvermijdelijk is.

Vergankelijkheid is de enige waarheid. Niets is blijvend. Alles verandert. Iedere tel. Ieder moment. Als iets blijvend zou zijn, zou het niet kunnen zijn. Want zelfs het concept van het blijvende is er afhankelijk van dat het vergankelijke betekenis heeft. Dus is zelfs het blijvende vergankelijk. Kijk hier goed naar. Denk na over deze waarheid. Als je dit bevat, bevat je God.

[…]

Zie de bloesem als stervende en je beziet de bloem met droefheid. Maar als je de bloesem als deel van de gehele, veranderende boom ziet, die binnenkort vruchten zal dragen, dan zie je de bloesem in haar ware schoonheid. Wanneer je begrijpt dat bloeien en vergaan van de bloesem betekenen dat de boom klaar is om vruchten te dragen, dan begrijp je het leven.

Hoe kunnen wij in ons geweten een oordeel vormen over onze gezamenlijke en onze individuele arbeid?

Door naar binnen te gaan, in onszelf, in stilte en te beseffen dat alles van voorbijgaande aard is, wat dat voor u ook moge betekenen.

Bronnen:

Definitie geweten, Van Dale,

http://vandale.nl/opzoeken?pattern=geweten&lang=nn#.VJhyvA-AB

Hart Soetra, http://www.aandacht.net/hartsoetra-748

Zenmeester Jezus, Jos Stollman (ISBN 9021595559),

http://www.bol.com/nl/p/zenmeester-jezus/666884070/

Een Cursus in Wonderen, het werkboek,

http://www.eencursusinwonderen.org/werkboek-deel-1.php

Derde gesprek met God, zijn antwoorden op de grote vragen van de

mensheid. (3e boek uit de reeks Een Ongewoon Gesprek met God)

http://www.bol.com/nl/p/derde-gesprek-met-god/666843874/

 


Voor het onderhoud van deze website zijn wij afhankelijk van donaties. Klik hier voor meer informatie