Login

De Gebroken Kolom

Verzamelpunt voor bouwstukken

“Tolerantie”

Bouwstuk Br\Karel Saris

 opgeleverd op 28 nov.2014

loge L’Inséparable, No. 12 - O Bergen op Zoom

 

Achtbare Meester, Waarde Broeders,

 De titel van mijn  bouwstuk : Tolerantie.

Een dankbaar onderwerp in deze tijden.

Mijn stelling is : Alles is tolerantie.

Een onderwerp waar we in ons dagelijks leven iedere dag wel mee te maken hebben en dat langzaam maar zeker van steeds grotere betekenis gaat worden. De totale samenleving is gebaseerd op  tolerante uitgangsregels:

In het verkeer,

Op het voetbalveld,

Op kantoor en in de fabriek,

Op straat, in het café, buren,  ik denk aan lawaai, gedrag,  enz enz.

Op school, thuis (man/vrouw), het gezin (ouders /kinderen), overal speelt tolerantie  een uitermate belangrijke rol. Lees de kranten er op na en alles komt neer op tolerantie of intolerantie , hoe je het wil zien.

 

Wat verstaan we onder tolerantie?

 Tolerantie is afgeleid van het Latijnse  tolerare, dat verdragen, verduren, uithouden, betekent:

verdraagzaamheid jegens andersdenkenden of met betrekking tot afwijkend gedrag.

 Onder tolerantie vallen ook b.v. medische  of materiële normen.

medisch: de mate van verdragen van geneesmiddelen (steeds meer nodig);

toelaatbare afwijking van de juiste maat van machineonderdelen, vuurwapens etc.                                                                                 Deze normen zullen we vanavond verder niet behandelen.

 

Tolerantie of verdraagzaamheid is de in een sociale, culturele of religieuze context gebruikte term die de marge van de mate aangeeft waarin afwijkend gedrag of handelen van leden uit bepaalde groepen niet worden gediscrimineerd, ondanks hun afwijkend en door de meerderheid verwerpelijk geacht gedrag (of afwijkende meningen).

Soms is tolerantie een vorm van “diplomatieke en politieke handigheid”  Dan gaat men uit van de volgende redenering:

De tolerantie van een as die in een gat moet passen zonder vast te lopen of te gaan rammelen.

 Wie bepaalt tolerantie?  (de samenleving)

Hoe accepteer ik tolerantie? (de plaats in de samenleving)

Wat staat er voor mijn geest als ik spreek van tolerantie en waarom is dat voor elk van ons weer anders? (beleving en begrip)

Verdraagzaamheid t.o.v. andersdenkenden, ruimte geven, respect voor elkaar.

Tolerantie, daar knapt heel Nederland van op. 

(De hele wereld……)   Jammer dat er zoveel verschillende uitgangspunten gehanteerd moeten worden. Cultuur, samenleving, kerk.

 Alle mensen zijn verschillend:

 

De een heeft blauwe ogen, de ander bruine.

De een  houdt van surfen, de ander van film.

Het gaat er om kun je en wil je een ander begrijpen?

Cultuur verschillen.

Het begint al bij jongens en meisjes.

Macht.

Theorie.

Deskundigheid.

Open uitwisselingen en opvattingen.

Gelijkheid op basis van respect voor elkaars gezichtspunten.

Er moeite voor doen om de ander te begrijpen.

Kun je de ander begrijpen.

De wil, het (geestelijk) vermogen, vertrouwen

en tolerantie.                                                                                                                                                                                               

Wat wil ik echter onder tolerantie laten vallen  en in welke vorm  kan en wil ik tolerantie neer- zetten? Ik heb er behoefte aan  om tolerantie in  twee tijdsperioden  te plaatsen:

Het Moderne stelsel en het Postmoderne stelsel.

Het Moderne stelsel.

In de moderne tijd komen we vooral de waarden en normen tegen op  religieus gebied.

John Locke “Een brief over tolerantie”  gaat vooral over de  kerkelijke tolerantie.

Tolerantie stond vroeger (Oudheid en Middeleeuwen) synoniem voor toegeeflijkheid, zachtmoedigheid, clementie, goedertierenheid, lankmoedigheid en geduld.

Om de maatschappij niet te laten vastlopen in fundamentalistische waarden, dient er toch een bepaalde tolerantie te zijn. Daar waar de tolerantie te groot is, zal de maatschappij ook niet meer goed functioneren en ”gaan rammelen”, omdat volgens de metafoor “de as veel te klein voor het grote gat wordt”.

Voor anderen is tolerantie een uitvloeisel van de rechten van de mens. Dan is tolerantie geen vorm van het goedgeefs verdragen van vreemde praktijken, maar een uitvloeisel van een principe.  Als voorbeeld:

In deze tijd hebben we een heel bijzonder voorbeeld van tolerantie. Reeds jaren kennen we het bestaan van Zwarte Piet , de knecht van Sinterklaas. Hij is voor ons  altijd zwart geweest. Hoeveel discussie is er afgelopen tijd niet gevoerd over het wel of niet tolereren van zijn  huidskleur?!

Juist in onze culturele samenleving wordt de tolerantiegrens steeds scherper gesteld.

Wat zegt het woordenboek over tolerantie ?                                                     

1 Verdraagzaam

-  (Hij/zij is tolerant)

2 Verdraagzaamheid

-  bereidheid zijn om andere mensen afwijkend te laten denken en handelen.   Afwijkend van de gestelde norm.

Voltaire, vrijmetselaar en filosoof:  Citaat : Ik deel uw opvatting niet , maar ik zal me er steeds voor inzetten dat u ze ongehinderd kunt uiten.

We zullen  dit Citaat vandaag nog eens tegenkomen.

3 Respect

-  Ontzag hebben voor iets of iemand, hoogachten, eren, ontzien, eerbiedigen, ongemoeid laten.

4 Acceptatie

-  Aanvaarding

5 Aanvaarden

-  Tot zich nemen . Op zich nemen

6 Dulden

- toelaatbaar achten

7 Gedogen

-Niet toestaan, maar wel bewust laten gebeuren (koffieshops)

Bij de gedoogvorm zullen sancties uitblijven.

Wat is tolerantie?

Tolerantie is:  het anders zijn van de andersdenkenden een plaats kunnen geven.

Een boeiend onderwerp.

 Door denken en doen kan de benadering van het anders denken en zijn een andere vorm krijgen  die begrip en waardering kan vinden. Het betekent  zelfs dat dit altijd zal blijven bestaan.             Een blijvende ontwikkeling.

Elk geloof  had   wel zijn acceptatie grens.

Hier werden  normen en regels gesteld en de maatschappij, de samenleving volgde de normen, regels en waarden die er aan gegeven waren. Men was tolerant.

Ieder weldenkend mens heeft daar zijn grens getrokken of trekt wel een grens.

 

En met die grens zet je gelijk je eigen tolerantie neer.

 

Dan komt de Postmoderne  tijd.

De Postmoderne periode (vervaging van de normen). Wat kan er eigenlijk niet?

In de jaren 70/ 80 van de vorige eeuw werd alles anders. Kinderen op school mochten de meester bij zijn voornaam noemen.

Het jijen en jouwen deed zijn intrede en alles werd acceptabel. Regels en normen vervaagden en alles moest kunnen. Persvrijheid en vrijheid van meningsuiting vierden hoogtij en werden gemeengoed, helaas ook voor onbevoegden.

We weten allemaal wat we in Nederland in de afgelopen jaren zijn gaan verstaan onder het gedoogbeleid. Gedogen betekent niet: toelaten, want dat zou op accepteren kunnen duiden. De grenzen vervaagden….             

De erkenning dat naast de eigen denkbeelden, gewoonten en kenmerken, er andere zijn van gelijke waarde. Tolerantie betekent dat sancties uitblijven!

In de jaren 1970 en 1980 werd veel gesproken over tolerantie: de vrijheid van de waarden. Vanaf 2002 zien we een sterke ommekeer en een roep om waarden en normen, waarbij men argwanend staat ten opzichte van tolerantie. Waarschijnlijk als reactie op een eerdere periode

Ik ben vrijmetselaar.

Wij zijn vrijmetselaars.

Wij bepalen voor onszelf steeds de tolerantie.

 

Waarde broeders, de situatie waarin we momenteel verkeren is mogelijk een uitstekend voorbeeld van tolerantie/c.q. intolerantie.

Hebben we de laatste dagen  nog wel eens oprecht in “de spiegel” gekeken?

 

Men mag van ons  verwachten dat onze  tolerantiegrens ruimer ligt dan die  van een  doorsnee persoon in de huidige westerse wereld.

Verdraagzaamheid jegens andersdenkenden of met betrekking tot afwijkend gedrag.

Maatschappelijke tolerantie

Dat is datgene waar we het  meest  mee bezig zijn.

De Passer is het symbool van de alomvattende mensenliefde en symboliseert tevens  de  tolerantie en openheid van de vrijmetselaar. De passer staat tegelijkertijd - als tegenpool en vervolmaking van de winkelhaak - voor het geestelijke en spirituele. De winkelhaak staat  zoals we weten voor de  materiële wereld.

Begeerte en woede  worden de vijanden  op de aarde genoemd. In liefde en verdraagzaamheid kunnen deze afdwalingen veranderen tot tolerantie.

Mensenrechten

Volgens overtuiging van de vrijmetselaar zijn vrijheid en tolerantie met elkaar verbonden en hebben ze elkaar nodig. Alleen degene die de andersdenkende eert beperkt diens vrijheid niet. In plaats van wereldbeeld en geloof telt voor de vrijmetselaar eer en oprechtheid. Het doel dat hij dient is het creëren van een broederschap met mensen van verschillende overtuigingen.

Tolerantie betekent eerbied voor  het andere.

De vrijmetselarij had een belangrijke rol in  het verspreiden van de tolerantiegedachte. Het begrip ‘ tolerantie’ stond in de 16 e eeuw voor verdragen, dulden of toestaan, naar het Latijnse woord: tolerare .Voor de vrijmetselaar betekent het nog meer. Andere en afwijkende meningen en manieren van leven  dienen niet alleen verdragen en geduld te worden, maar ook geëerbiedigd en gerespecteerd. Tolerantie is voor de vrijmetselaar het besef dat geen enkel mens  in het bezit is van de absolute waarheid, omdat de absolute waarheid niet bestaat. Voor de waardering van een mens zijn daarom niet geloof of overtuiging van wezenlijk belang , maar uitsluitend eer en oprechtheid.                                                 Deze verdraagzaamheid tegenover andere opvattingen en geloofsovertuigingen is tot op heden een van de grondbeginselen van de vrijmetselarij.

De beste omschrijving  is van de  Franse vrijmetselaar en filosoof Voltaire. (1694 -1778 ): “Ik deel uw opvatting niet, maar ik zal me er steeds voor inzetten dat u ze ongehinderd kunt uiten”.

 

Vrijmetselaars/intern

 In vele ritualen speelt het tolerantieprincipe een belangrijke  rol.

Hierin kan men   leren  dat het anders zijn van de andersdenkende niet tegen hem is gericht.

Het leven is gebaseerd op een veelheid aan ideeën en manieren om te leven. 

Er blijven bij mij  nog heel wat vragen.

Oorsprong  en  ontwikkeling van tolerantie?

Wat is de norm?

Wie bepaalt  de norm?

Kan ik mijn norm stellen?

Wie geeft mij het recht  een norm te stellen?

Hier  komen onze persoonlijke normen  boven- drijven,

Het feit dat we dit kunnen beredeneren is doorslaggevend.

 

Een vraag aan u broeders:

Ben ik verplicht om mijn norm aan anderen door te geven? Ja.

Ik wil afsluiten met een gedicht dat mij bij het voorbereiden van dit bouwstuk heeft getriggerd:

Kinker schetst in 1806 aan de hand van de bijen een ideaal van een wereldstaat met vrije, tolerante  wereldburgers.

Johannes Kinker,  dichter,  filosoof en advocaat 1764-1845  (zie VM  juni 2014  nr. 9 blz. 9)

 

Koomt, bijen, die den honing gaart

Op welk een kleur gij ook moogt roemen

Vliegt uit, verspreidt u over deze aard,

Zoekt ieder uwe lievelingsbloemen,

Van welk een volk of oord gij zijt,

De groote korf staat voor u open,

Aan welke stand gij zijt gewijd,

Laat ons op uwen arbeid hopen.

 

Ja broeders, volgt de bijen maar.

Zij zijn ons beeld in alle trekken:

In veiligheid of in gevaar

Onze Orde kunt ge’ er in ontdekken

Maar vlied der wespen valsch geslacht,

En hoedt u voor de zwarte vliegen,

Zij zwermen ook bij dag en nacht

Laat hun gebrom u niet bedriegen.

 

 

Achtbare meester, Ik hoop hiermee aan uw opdracht te hebben voldaan.

 

Br\ Karel Saris

 

Toetsing van het Bouwstuk

door de Br\Red\

 

Br\ Karel begint met de stelling "alles is tolerantie".
Tolerantie, de verdraagzaamheid van wat afwijkt, en intolerantie komt overal voor.

Br\ Karel maakt duidelijk dat tolerantie veel interpretaties kent en sterk onderhevig is aan vele invloeden. Zoals o.a. cultuur, geloof, maatschappelijke omstandigheden.

Alleen herkennen en erkennen van afwijkende gedachten of gedragingen is voor ons Vrijmetselaren niet voldoende. Br\ Karel houdt ons voor dat we als Vrijmetselaren actief de verschillen tussen mensen moeten aanvaarden. Ons grondbeginsel is dat we opzoeken wat ons bindt en wegnemen wat ons scheidt. Juist dát wil zeggen dat we bewust en actief verschillen tussen mensen moeten omarmen om zo als Vrijmetselaren onze arbeid te laten slagen. 


Hierbij zullen we oog moeten hebben voor gemeenschappelijke normen, grenzen, binnen de groep waarin we ons manifesteren. Het vergt dus opmerkzaamheid voor de effecten die ons handelen heeft op anderen.  

Het wegnemen wat ons scheidt kan alleen dan wanneer we het onderkennen en aanvaarden. Zoals het is, is het goed. Niet verder ingaan op de verschillen, maar juist op de overeenkomsten. Wat we aandacht geven groeit en harmonische energie neemt in kracht almaar toe, versterkt.

Met die krachtige energie zijn wij Vrijmetselaren in staat te arbeiden aan een harmonieuze maatschappij. Die morgen beter is dan gisteren.

 

 

Br\Martin van Schooten

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Voor het onderhoud van deze website zijn wij afhankelijk van donaties. Klik hier voor meer informatie